19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a geldiği gündür. Ulusal
bayram günümüzdür. Her yıl 19 Mayıs günü Gençlik ve Spor Bayramı yurdun
her yanında spor gösterileri ve törenlerle kutlanır.
1914'de başlayan Birinci Dün-ya Savaşı dört yıl sürdü. Savaş ön-cesi
Avrupa'nın belli başlı ülkeleri ikiye ayrıldı. Birbirleriyle
savaştılar. Osmanlılar da savaş sonunda yenik olan tarafta kaldı. Savaş
sonunda Mondros Silah Bırakma Sözleşmesi imzalandı.Buna göre Fransızlar
Adana ve Hatay'a; İngilizler Urfa, Mardin ve Merzifon'a; İtalyanlar
Antalya'ya yerleştiler. 15 Mayıs 1919 günü Yunanlılar İzmir'e girdi.
Böylece yurdumuz paylaşıldı. Ordularımız dağıtıldı, İstanbul Boğazı
düşman gemileriyle doldu. Trablusgarp'da
Birinci Dünya Savaşı'n-da Anafartalar'da düşman güçlerini yenen Mustafa
Kemal bu kez yurdumuzu kurtarmak için Anadolu'ya geçmeye karar verdi.
16 Mayıs günü İstanbul'dan Bandırma Vapuru'na bindi. Bu yolculuğu
General Hikmet Gerçekçi şöyle anlatıyor:
"Karargâh üstlerinin hemen hepsini deniz tutmuştu. Kimse kamarasından
dışarı çıkamıyordu. Samsun'a az bir yolumuz kalmıştı. Herhangi bir
terslik çıkmazsa, çok değil yarın sabah orada olacağımızı ümit
ediyorduk, bu düşünceler içinde güvertede ellerimle küpeşte demirini
tuta tuta yürümeye çalışırken O'nun kamarasından çıktığını gördüm. Sert
bakışlarıyla ufka bir göz gezdirdikten sonra kaptan köşküne çıktılar.
Bandırma vapurunda hemen herkesi deniz tutmuştu, oysa Mustafa Kemal
dipdiriydi ve çok sağlıklıydı. Kıyı bir ana baba günü halini aldı.
Gemimiz demir atınca coşkun gösteriler yükseldi. Hemen ardından geminin
etrafını kayıklar aldı. Halkın bu coşkun gösterisini görünce
boğazıma bir şey tıkandı, gözlerim yaşardı. Vapur 19 Mayıs sabahı
Samsun Limanı’na yanaştı. Kemal Paşa ve arkadaşları Samsun'da sevinç
gösterileri ile karşılandı."
Burada bir hafta kalan Mustafa Kemal Paşa, 27 Mayıs günü Hav-za'ya
geldi. Çalışmalarını burada da sürdürdü.
Mustafa Kemal, Amasya'da ya-yınladığı genelge ile ulusu, ülkenin
bütünlüğünü, bağımsızlığını kurtarmak için birlikte çalışmaya çağırdı.
İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal Paşa'nın bu çalışmalarından hoşnut
değildi. Harbiye Bakanı Mustafa Kemal Paşa'yı İstanbul'a çağırdı.Bunun
üzerine Kemal Paşa padişaha telgraf çekerek askerlikten çekil-diğini
bildirdi. Mustafa Kemal Paşa bundan böyle
çalışmalarına sade bir yurttaş olarak devam etti. 4 Eylül günü Sivas'a
gitti. Sivas Kongresi'nde "Ya Bağımsızlık, ya Ölüm" ilkesi kabul
edilerek yurt düşmandan kurtarılıncaya dek savaşmaya and
içildi. Mustafa Kemal
Paşa Sivas'tan sonra Ankara'ya geldi. 23 Nisan 1920 günü Büyük Millet
Meclisi'ni topladı. Meclis başkanlığına seçildi, düzenli ordular kurdu.
Bu ordular düşmanlarla çarpışmaya başladı. Birinci İnönü, İkinci İnönü,
Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Savaşı sonunda yurdumuz düşmanlardan
kurtarıldı. 19
Mayıs 1919 Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başladığı gündür.
19 Mayıs; 1981 yılından başlayarak "Atatürk'ü
Anma Günü" ola-rak da kutlanmaya başlandı. Ata-türk bir söyleşi
sırasında, "Ben 19 Mayıs'ta doğdum" demiştir.
19 Mayıs, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli günlerinden biridir.
Sadece Atatürk’ün değil, laik Cumhuriyet’in doğum günüdür. Türk
halkının, Atatürk ışığı aydınlığında kenetlenerek yeniden doğu-şunun
simgesidir. 19 Mayıs 1919, Türkiye’de güneşin
doğduğu gündür!q