İş
Dünyası Nazan Uğur Üst düzey yetkili “Anadolu”
dergisinde, bu sayıdan itibaren, iş hayatıyla ilgili konuların ele
alınacağı bir sayfa ayırıyoruz. Uluslararası
bir şirkette üst düzey yönetici olan arkadaşımız Nazan Uğur, bu
sayfada, gençlerimize iş bulmaları ve iş hayatında başarı
sağlamalarında yardımcı olacak bilgiler aktaracak.
Merhaba gençler, İş
dünyasından söz etmeye başlarken ilk konumuz, iş bulma sürecinin ilk
aşaması olan “Özgeçmiş” olacak. ÖZGEÇMİŞ NEDİR, NE SAĞLAR?
İş hayatında arzuladığınız hedefe ulaşmanız
için en önemli araç, bir iş başvurusu yaptığınız zaman sizi diğer
adaylar arasında ön plana çıkarıp mülakata çağırılmanızı sağlayacak bir
"özgeçmiş" (Curriculum Vitae) belgesidir. Özgeçmiş, sizi hiç
tanımayan bir işverene, başvurduğunuz işle ilgili niteliklerinizi,
becerilerinizi, eğitiminizi, iş deneyimlerinizi ve diğer
birikimlerinizi en iyi şekilde tanıtmak için hazırlayacağınız bir
"satış belgesi"dir. İYİ BIR ÖZGEÇMİŞİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR? 1) Kısa ve
etkileyici olmalı: Özgeçmişi bir TV reklamı
gibi düşünün. Zamanı kısıtlı olan yöneticinin, her başvuruyu
derinlemesine inceleyecek vakit bulamayacağını unutmayın. Amacınız size
ayrılmış olan kısıtlı sürede okuyucunun ilgisini ve dikkatini çekmek
olmalı. En ideal özgeçmiş, tek sayfada
yazılabilendir. Ancak, fazladan yazacaklarınızın başvurduğunuz iş için
şansınızı artıracağını düşünüyorsanız ikinci sayfaya geçmekten
korkmayın. Hobilerinize, gönüllü çalışmalarınıza ancak işle doğrudan
ilişkili ise yer verin. 2) Düzgün ve kolay okunur olmalı:
İşverene, özgeçmişinizi hazırlarken zaman
harcadığınız, yazı karakterinden formatına kadar her türlü detaya özen
gösterdiğiniz imajını vermelisiniz. Özgeçmişiniz, ilk bakışta dikkati
çekebilecek bir görünümde olmalıdır. Amacınız okuyucunun nitelikleriniz
hakkında hemen bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Mümkün olan en son
bilgisayar teknolojisini kullanmaya özen gösterin. Gözü yormayan sade
yazı karakterleri (Times New Roman veya Arial gibi) ve büyük puntolar (
10 punto ve daha büyük) kullanın. Öne çıkarmak istediğiniz
özellikleriniz için koyu (bold) veya altı çizili paragraflar
kullanabilirsiniz ama abartıdan ve kalabalık bir görüntüden uzak durun.
Yaratıcılık gerektiren bir meslekte başvuru yapıyorsanız, kağıt rengi
ve yaratıcılığınızı ön plana çıkaracak bir takım logolar, figürler
kullanmanızda herhangi bir sakınca yoktur. Bu tip tasarımlara daha çok
mimar, reklamcı veya tasarımcı özgeçmişlerinde rastlanır. 3) Hedefe
yönelik olmalı: Özgeçmiş, özellikle ilan edilen
veya başvurulan pozisyon için düzenlenebilir. Öncelikle, ilan edilen
veya başvurulan pozisyon için aranan nitelikleri iyice anlamaya çalışın
ve kendinizde var olan bu özellikleri ön plana çıkaracak bir format
kullanın. Doğru bilgileri içermesi koşuluyla her yeni iş başvurusu için
ayrı özgeçmiş yazılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Örneğin bir
yönetici konumuna başvuruyorsanız bu alandaki deneyimlerinizi,
insan veya proje yonetimi ile ilgili ip uçları verecek kişisel
özelliklerinizi ön plana çıkarabilirsiniz. Özel bir iş koluna
başvuracaksanız o iş kolunda yaptığınız bir staj; katıldığınız bir
toplantı bile sizi diger adaylardan ayıracak bir özellik olabilir.
Özgeçmişinizi değerlendiren işverenin kafasında çok basit iki soru
vardır: Başvuran şahıs bu işi başarabilir mi? Diğer adaylar yerine
neden bu kişiyi seçmeliyim? Özgeçmiş
hazırlarken amacınız bu soruları en iyi şekilde yanıtlayıp mülakat
aşamasına ulaşmaktır. 4) Doğru, tutarlı ve anlaşılır
olmalı: Unutmayın, temel amacınız kendinizi en
etkileyici biçimde ifade etmektir. Bu amaçtan uzaklaşır veya abartıya
kaçarsanız bir yere varamazsınız. Mülakat aşamasında en çok dikkat
edilen nokta, yazdıklarınız konusundaki gerçeklik ve tutarlılıktır. İyi
bir mülakatçı en ufak bir tutarsızlığı çok çabuk fark eder ve sizi çok
zor durumda bırakabilir. Diğer dikkat
edeceğiniz unsur da, verdiğiniz bilgilerin anlaşılır olmasıdır.
Konunuzla ilgili çok özel terimleri herkes tarafından anlaşılabilecek
şekilde ifade etmeye çalışın. ÖZGEÇMİŞTE BULUNMASI GEREKENLER ü Kişisel
bilgiler : Adres, telefon, cep telefonu, elektronik posta adresi gibi
bilgiler başvurduğunuz firmanın size ulaşabilmesi için gereklidir ve
muhakkak belirtilmelidir. İş adresinin özgeçmişinizde yer almasına hiç
gerek yoktur. Çünkü basvurunuz hakkında şu anda çalıştığınız işyerine
herhangi yazılı bir cevap gönderilmesi sakıncalı sonuçlar doğurabilir.
Doğum tarihinin yazılması bazı durumlarda işe alma kararını doğrudan
etkileyebilir. Hangi ülkenin vatandaşı olduğunuz, özellikle
uluslararası başvurularda iş izni gibi bürokratik konular yönünden
önemlidir. ü Askerlik görevi : Özellikle Türkiye içindeki başvurularda
firmaların erkek adayların işe alınması kararını etkileyen etkenlerden
biri de askerlik hizmetinin tamamlanmış olup olmadığıdır. Erkek
adayların, eğer bu görevlerini bitirmişlerse, bunu açık olarak
belirtmeleri, eğer askerlik görevleri tecilli ise tecil edilen tarihi
ayrıntılı olarak not etmeleri gerekmektedir. ü Medeni hal : Medeni
halinizi kesinlikle açık olarak belirtin: bekar, evli, dul veya
boşanmış gibi... Bazı pozisyonlar için işe başvuran adayın bekar
olması, özellikle iş yoğun olarak seyahat gerektiriyorsa önemlidir. Öte
yandan, evli olmak, devamlılık isteyen bazı işlerde bir avantaj olarak
düşünülebilir.ü Eğitim : Üniversite mezunları özgeçmişlerinde
bitirdikleri üniversite, bölüm ve mezuniyet yılına kesinlikle yer
vermelidirler. Başvurduğunuz iş dalında bir meslek lisesinden mezun
olduysanız veya bu pozisyon yabancı dil bilgisini ön planda tutuyor ve
siz de yabancı dilde eğitim yapan bir lise veya ortaokuldan mezunsanız,
bitirme derecesi ve yılı ile birlikte belirtmenizde fayda vardır.
Mezuniyet dereceniz çok yüksekse veya herhangi bir başarı ödülünüz
varsa bu bilgiyi ilave etmeniz yararlıdır. Aksi halde mezuniyet
derecenizi eklemenize gerek yoktur. Eğer lisans üstü dereceniz
bulunuyorsa, eğitim durumunuzu belirten bu bölüme yine yüksek lisans
veya doktora yaptığınız üniversiteyi, bölümü ve bitirme derecesini
yazmanız da gerekli olacaktır. Akademik çalışmalarınız oldukça fazla
ise ve bu çalışmalar işe kabülünüz için önemli ise, ayrıntılı bir
listeyi mülakat sırasında takdim etmeniz olumlu olacaktır. Sıralamayı,
en son aldığınız derece en üstte olacak şekilde yapın. Devam ettiğiniz
halde diploma alamadığınız okulları bu bölümde kısaca belirtmeniz,
işverenin eğitim hayatınızdaki sürekliliği görmesi açısından oldukça
önemlidir. Profesyonel deneyiminiz arttıkça bu bölüme ayırdığınız
bilgileri sadeleştirmenizde yarar vardır. Mezuniyetiniz bir veya iki
yıl önce olmuşsa, profesyonel deneyiminizi desteklemek için
stajlarınızı de eğitim bölümüne ekleyebilirsiniz.ü İş tecrübesi : Bu
bölümdeki bilgiler profesyonel iş hayatınızdaki devamlılığı ve kariyer
gelişmenizi gösterecek şekilde düzenlenmelidir. En son bulunulan konum
en üstte yer almak koşulu ile profesyonel deneyiminizi tarihleri
belirtilerek sıralayın. Son konumunuza ve başvurduğunuz iş ile ilgili
olan tecrübelerinize mümkün olduğu kadar fazla yer vermelisiniz.
Çalıştığınız firma isimleri ve pozisyonlar kariyerinize prestij
sağlıyorsa özellikle belirtin. Yeni mezunsanız bu bölümde üniversite
hayatınızda yaptığınız işleri (parttime, staj); sosyal veya
başvurduğunuz konuyla ilgili deneyimlerinizi ön plana çıkarmalısınız. ü
Yabacı dil bilgisi ve seviyesi: Başvuru yaptığınız konum yabancı dil
bilgisi gerektiriyorsa muhakkak belirtilmelidir. Bu konuda dikkat
edilmesi gereken nokta, yabancı dil bilgisi seviyeniz konusunda
özgeçmişinizde gerçek ve tutarlı bilgi aktarmanızdır. Dil seviyenizi
destekleyici unsurlara (yabancı dil kurs diplomaları, yabancı dilde
eğitim yapan kurumlardan mezuniyet belgeleri veya TOEFL sonuçları vs)
yer vermek yararlı olabilir. Yabancı dil seviyesini belirtmek için,