IS
HET KEMALISME NOG VAN DEZE TIJD ? Prof. Ahmet Taner Kışlalı
Het kemalisme heeft zonder twijfel de basis gelegd
voor de modernisering van Turkije in de jaren 20. Maar deze ideologie,
is ze nog van deze tijd na het aanbreken van een nieuw millennium, na
70 jaar veranderingen in Turkije en in de wereld? Zou het tijd geworden
zijn om enkele van zijn principes te verlaten?
Het kemalistische nationalisme verdedigt de
concepten van vrijheid en gelijkheid van de naties. Hij sluit uit het
idee natie, elke raciale of religieuze connotatie uit, om haar te
definiëren als "een
formatie gebaseerd op een gemeenschappelijk verleden, een
gemeenschappelijke taal en een gemeenschappelijke
cultuur". In een wereld die onder invloed van
het etnisch nationalisme, geweld en pijnlijk separatisme kent, waar
mensen van gelijkaardige etnische origine of die verwante talen
spreken, elkaar vermoorden omwille van hun religieuze verschillen of
verschillen in opvatting.. …en in een Turkije
dat erfgenaam is van 28 beschavingen en waar men 17 talen
spreekt… Is het kemalistische "nationalisme"
daar echt obsoleet geworden? Het kemalistische
republicanisme is drager van het project van de participatiedemocratie
die de vrijheden respecteert en die dicht bij de burgermaatschappij
staat. In een wereld waar totalitaire regimes
ineenstorten en waar de meest ontwikkelde naties geregeerd worden door
participatiedemocratieën… En in een Turkije waar de
organisatie van de burgermaatschappij die 70 jaar geleden geïnstalleerd
werd door Atatürk in het staatsbestel opgenomen wordt, waar de
democratische cultuur achteruitgaat en waar de obstakels rond de
participatie in al haar vormen zich opstapelen… Is
het kemalistische "republicanisme" daar echt obsoleet
geworden? Het kemalistische laïcisme prijst het
respect voor de godsdienst aan en verbiedt de interactie tussen de
politiek en de godsdienst. Een maatschappij die rationele en
wetenschappelijke oplossingen zoekt voor problemen, moet een systeem
van "nationale opvoeding" voorzien dat op zijn beurt gebaseerd is op de
rede en de kennis. Ze verzet zich zo tegen het feit dat bepaalde
genera-ties opgevoed worden volgens de democratische principes, en
andere op basis van de regels van de religieuze
Staat. In een wereld waar de naties die hun
ontwikkeling baseren op de rede en de kennis, vooruitgaan, en waar de
gevangenen van het religieuze fundamentalisme daarentegen in het
obscurantisme blijven hangen… En in een Turkije
waar de stem van degenen die een religieuze Staat wensen te creëren en
het volk willen terugsturen naar het obscurantisme van de Middeleeuwen,
zich verheft, waar de seculiere generaties tegen de fundamentalistische
generaties gezet worden, en waar de Staat, van haar nationale opvoeding
tot haar binnenlandse zaken, onderworpen begint te zijn aan de intrusie
van de religieuze wet… Is het kemalistische
"laïcisme" daar echt obsoleet geworden? Het
kemalistische populisme weerspiegelt een socialisme dat de
klassegebonden privileges en het elitisme afzweert om de waarde van
werk op niveau van de maatschappij te
bevoorrechten. In een wereld waar de
democratieën gebaseerd zijn op het evenwicht tussen werk en kapitaal en
waar de democraten het werk tot een hoog goed verheven
hebben… En in een Turkije waar men probeert -
ook door middel van de bemiddeling van de Grondwet - de macht van de
arbeid uit te sluiten en de arbeiders buiten de politieke scène te
houden… Is het kemalistische "populisme" daar
echt obsoleet geworden? Het kemalistische
etatisme is gebaseerd op een concept van de Staat dat nooit
tegengesproken wordt, namelijk dat van de Staat die zijn steun verleent
aan de privé-sector in de economie, maar die voorziet in
staatstussenkomst in de gevallen waarin het algemeen belang het vereist
of om de optimale benutting van de zeldzame rijkdommen te
verzekeren. In een wereld waar een ongenadige
economische concurrentie woedt, waar zelfs de grote Staten de nood
ervaren om de technologische ontwikkelingen direct te ondersteunen om
hun nationale economie te beschermen… En in een
Turkije dat zich in de top tien evindt van de landen waar de
ongelijkheid tussen de verdeling van de inkomens het grootst is, waar
de verschillen in regionale ontwikkeling problemen geven van menselijke
aard… Zou het kemalistische "etatisme" daar
werkelijk zijn bestaansreden verloren hebben?
De revolutionaire geest van het kemalisme werd geboren uit de noodzaak
om gedateerde instellingen te veranderen en er nieuwe te creëren, die
beter aangepast zijn aan de omstandigheden van die tijd. Hij is
gebaseerd op het idee van een permanente revolutie, van een
ononderbroken hernieuwing gebaseerd op de rede en de kennis, alsook de
definitie en het in stelling brengen van progressieve oplossingen
naarmate de omstandigheden veranderen. In een
wereld waar de omstandigheden snel veranderen en waar instellingen snel
verouderen… En in een Turkije dat, na veertig
jaar heerschappij door machten die vijandig zijn aan het kemalisme, die
zich beroepend op Atatürk hem verraden hebben, waar de mentaliteit die
heerst in sommige van deze instellingen herinnert aan deze van voor de
jaren 30… Is de "revolutionaire geest" van het
kemalisme daar echt obsoleet geworden? Dat
eenieder in zijn eigen geweten graaft om te antwoorden op elk van deze
vragen! La commune de Visé a fait un geste en
donnant le nom d'Atatürk à une de ses avenues. C'est une première en
Belgique. Le bourgmestre de Visé, Marcel
Neven, qui connaît la Turquie comme sa poche, qui a même des notions de
la langue turque, nous a expliqué cette décision
: " Pour moi, Atatürk est le personnage qui a
mis fin au Moyen Âge en Turquie. En 15 ans, il a fait avancer son pays
d'une manière extraordinaire. Il a fait tout ce qu'il fallait faire. Un
état laïque, un système séculaire, l'égalité des femmes, la fin
de la bigamie, le changement d'alphabet… Alors, quand les gens qui
fréquentent la mosquée m'ont proposé de donner le nom d'Atatürk à une
rue, j'ai toute suite accepté. C'était l'occasion de montrer la voie à
certains. Atatürk est un de plus grands hommes, tout pays
confondus, de son siècle. Les Turcs savent certainement que cet homme
est apprécié mondialement… " Neven, qui précise
qu'il ne partage pas l'avis de Valery Giscard d'Estaing mais qu'il est
tout à fait d'accord avec Louis Michel quant à la candidature de la
Turquie à l'UE, pense que " l'avenir de la Turquie n'est pas de se
rapprocher à un pays comme l'Iran. La Turquie a son avenir en Europe.
C'est ce que les Turcs préfèrent et l'UE doit bien réfléchir à leur
stratégie pour ne pas faire basculer un pays comme la Turquie. Si les
Turcs viennent vers l'UE, la Turquie ne basculera pas et va s'éloigner
du risque de devenir un second Iran. " Quoi
qu’il en soit, les Turcs de Belgique et de Turquie ont beaucoup de
sympathie pour la commune de Visé et pour son bourgemestre.
Le geste et le message sont
clairs. On est touché au coeur.
[ 
.. 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 .. ] 
